Сайлау алдындағы үгіт: Бас прокуратура заңдылықты сақтауға шақырды
2026 жылғы 23 шілде сағат 18:01-ден бастап Қазақстанда сайлауалды үгіт-насихат кезеңі басталды. Бұл науқан 22 тамызға дейін жалғасады. Бас прокуратура барлық қатысушыларды заңдылықты қатаң сақтауға және құқық бұзушылықтардың алдын алуға шақырды.
Үгіт ережелері қандай?
Бас прокуратураның үндеуінде мемлекет азаматтарға, қоғамдық бірлестіктерге белгілі бір кандидатты немесе саяси партияны қолдап немесе оған қарсы кедергісіз үгіт жүргізу құқығына кепілдік беретіні айтылған. Үгіт БАҚ және онлайн-платформалар арқылы, сайлау алдындағы жария іс-шараларды өткізу және үгіт материалдарын тарату жолымен жүзеге асырылады.
Телеарналар мен радиостанцияларға қандай шектеулер бар?
Телерадио хабарларын тарату субъектілері жаңалықтар мен талдау бағдарламаларында үгіт материалдарын таратуға құқылы емес. Бұл талапты бұзу 50 АЕК (айыппұл) көлемінде әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғады.
Журналистер мен БАҚ өкілдерінің міндеттері
Кандидаттар немесе олардың сенім білдірген адамдары болып тіркелген журналистер мен БАҚ редакцияларының лауазымды адамдары сайлауды бұқаралық ақпарат құралдары арқылы көрсетуге қатыса алмайды. Бұл талапты бұзғаны үшін 20 АЕК көлемінде айыппұл салынады. Сонымен қатар, БАҚ кандидаттардың, саяси партиялардың сайлау науқанын, олардың іс-шараларының мақсаттарын, міндеттері мен нәтижелерін бұрмаламай, объективті түрде жариялауға міндетті.
Үгіт материалдарын орналастыру талаптары
Бас прокуратура үгіт материалдарын орналастыру үшін БАҚ тең қол жеткізу жағдайларын қамтамасыз ету керектігін ескертті. Егер бір саяси партияның үгіт материалдарын орналастыруға келісім берілсе, басқа партиялардың да материалдарын орналастыруға келісім берілген болып есептеледі. Бұл талапты бұзу 20-дан 50 АЕК-ке дейінгі айыппұлға әкеп соғады.
Үгіт материалдарына қойылатын талаптар
Үгіт материалдарында оларды шығарған ұйым туралы, тапсырыс берген адамдар және қандай қаражат есебінен төленгені туралы мәліметтер болуы тиіс. Қазақстан аумағынан тыс жерде үгіт материалдарын дайындауға, жасырын (анонимді) үгіт материалдарын таратуға, сондай-ақ ағымдағы науқан үшін дайындалмаған материалдарды пайдалануға тыйым салынады. Бұл талаптарды бұзу 25 АЕК көлемінде айыппұлға әкеп соғады.
Үгіт материалдарын бүлдіруге тыйым
Меншік иесінің келісімімен орналастырылған үгіт материалдарын қасақана жою немесе бүлдіру 15 АЕК көлемінде айыппұлға әкеп соғады.
Бас прокуратураның қорытынды үндеуі
Бас прокуратура сайлау процесіне қатысушылардың барлығын заңдылық пен қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мақсатында сайлау туралы заңнаманы қатаң сақтауға және құқыққа қайшы әрекеттерге жол бермеуге шақырды.