Самокат — ойыншық емес: Бас прокуратура жаңа жол ережелерін жария етті
Қазақстанда электр самокаттары мен басқа да жеке мобильділік құралдары енді ойын-сауық құралы саналмайды. 2026 жылғы 25 тамыздан бастап оларды пайдаланудың қатаң ережелері күшіне енді. Бас прокуратура бұл өзгерістерді жол апаттарының күрт өсуіне байланысты енгізіп отырғанын мәлімдеді.
Жол апаттары неге көбейіп кетті?
Бас прокуратура өкілі Саян Әбденовтің айтуынша, жыл басынан бері мопед жүргізушілерінің кінәсінен 390 жол апаты тіркеліп, 33 адам қаза тапқан, тағы 461 адам жарақат алған. Велосипедшілердің кінәсінен 169, шағын электр көлік құралдарының жүргізушілерінің кінәсінен 97, ал электр самокатын жүргізушілердің кінәсінен 47 жол апаты болған.
Ең қасіреттісі — осы оқиғалардың салдарынан 329 кәмелетке толмаған бала зардап шегіп, 10 бала қаза тапты. Бұл сандар жол қауіпсіздігінің тек автокөлік жүргізушілеріне ғана емес, жолға шыққан әрбір адамға байланысты екенін көрсетеді.
25 тамыздан бастап не өзгереді?
Жаңа ережелер бойынша, электр самокаттарының тротуарлармен және жаяу жүргіншілер жолдарымен жүруіне толық тыйым салынды. Енді олар тек велосипед жолдарымен немесе жолдың оң жақ жиегімен қозғала алады. Бұл — жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің басты шарты.
Жолдың жүру бөлігімен тек 18 жастан асқан, тиісті санаттағы жүргізуші куәлігі бар және қорғаныш дулығасын киген адамдар ғана жүре алады. Мопед жүргізушілері тек жолдың жүру бөлігімен қозғалуға міндетті.
Жаяу жүргіншілер өткелінде не істеу керек?
Жаяу жүргіншілер өткелі арқылы жолды кесіп өткен кезде самокат, велосипед және мопед иелері көліктен түсіп, оны жанына жетектеп өтуге тиіс. Сондай-ақ жолаушы тасымалдауға, рульді ұстамай телефон пайдалануға және қараңғы уақытта жарық шағылыстыратын элементтерсіз жүруге тыйым салынды.
Қауіпті жағдайлар қандай?
Бас прокуратура өкілінің айтуынша, адамдар көп жүретін жерлерде жоғары жылдамдықпен қозғалу ерекше қауіпті. Ең алдымен балалар, қарттар және балалар арбасымен жүрген ата-аналар қауіп-қатерге ұшырайды. Дымқыл асфальт, металл құдық қақпақтары мен тақтатас төселген жолдар да қауіпті, себебі мұндай жерлерде дөңгелектің жолмен ілінісуі айтарлықтай төмендейді.
Автокөлік жүргізушілеріне үндеу
Прокуратура өкілі автокөлік жүргізушілеріне де ерекше назар аудартты. Қиылыстардан, аула аумақтарынан, жаяу жүргіншілер өткелдерінен өткен кезде жылдамдықты төмендетіп, жолдағы жағдайдың күтпеген жерден өзгеруіне дайын болу қажет. Өйткені самокат пен велосипед пайдаланушылары кез келген сәтте пайда болуы мүмкін.
Ата-аналарға арналған ескерту
Кәмелетке толмағандардың қатысуымен болатын жол апаттары ерекше алаңдаушылық туғызады. Ата-аналар балаларына ерте жастан бастап Жол қозғалысы қағидаларын үйретіп, олардың самокат пен велосипедті пайдалануын қадағалауға тиіс. Заңмен тыйым салынған жағдайларда балалардың көлік құралдарын басқаруына жол бермеу керек.
Бас прокуратураның басты ескертуі
«Электр самокат, велосипед немесе мопед адамды жолда қауіп-қатерден қорғай алмайды. Автокөлікпен соқтығысқан жағдайда көбіне екі дөңгелекті көлік жүргізушісі ауыр жарақат алады. Бірнеше секундтық асығыстық, абайсыздық немесе ережелерді елемеу денсаулық пен өмірге қауіп төндіруі мүмкін», — делінген ведомство хабарламасында.
Жол қауіпсіздігі әр адамның жеке жауапкершілігінен басталады. Өз өміріңіз бен жақындарыңыздың өмірін қорғау — әрқайсымыздың парызымыз. Енді самокат мініп, телефонға қарау немесе дулығасыз жүру — заң бұзушылық қана емес, өз өміріңізге қастандық жасау.