Вакцинация — ұлт денсаулығының қалқаны: заманауи медицина неге ескертуді таңдайды
Жұқпалы аурулар адамзат тарихының барлық кезеңінде халық денсаулығына қатер төндіріп келеді. Бірақ бүгінгі таңда медицинада оларды ерте диагностикалауға, тиімді емдеуге және ең бастысы, алдын алуға мүмкіндік беретін заманауи әдістер бар. Қарағанды медицина университетінің Басқарма Төрағасы-Ректоры, ҚР ДСМ бас штаттан тыс инфекционисті Бақыт Көшерованың айтуынша, вакцинация — жұқпалы ауруларға қарсы ең тиімді құрал. Бұл әдіс әр азаматтың денсаулығын сақтауға конституциялық құқығын іске асырудың маңызды тетігіне айналды.
Неліктен жұқпалы аурулар әлі де өзекті?
Қазіргі әлемде халықтың мобильділігі жоғары, халықаралық сапарлар жиілеп, экономикалық байланыстар нығайып келеді. Бұл инфекциялардың жылдам таралуына жол ашады. Микроорганизмдер үнемі өзгеріске ұшырайды: жаңа вирустар пайда болады, ал бактериялар антибиотиктерге төзімділік қалыптастырады. COVID-19 пандемиясы осының айқын дәлелі болды. Ол заманауи денсаулық сақтау жүйесінің маңыздылығын көрсетті: жаңа инфекцияларды жедел анықтау, науқастарды тиімді емдеу және профилактикалық шараларды ұйымдастыру — бәрі де уақтылы әрекетке байланысты.
Жұқпалы аурулар әсіресе балалар, қарт адамдар, жүкті әйелдер, созылмалы аурулары бар және иммунитеті төмен адамдар үшін қауіпті. Сондықтан медициналық көмекке дер кезінде жүгіну шешуші рөл атқарады.
Емдеудің заманауи мүмкіндіктері қандай?
Соңғы жылдары жұқпалы ауруларды емдеу мүмкіндіктері айтарлықтай кеңейді. Дәрігерлер бактерияға қарсы, вирусқа қарсы, саңырауқұлаққа қарсы және паразитке қарсы препараттарды пайдаланып, көптеген инфекцияларды тиімді емдей алады. Дегенмен, антибиотиктердің тек бактерияларға ғана әсер ететінін есте сақтау маңызды. Олар вирустарға қарсы мүлдем тиімсіз. Дәрігердің тағайындауынсыз антибиотиктерді өз бетінше қабылдау вирустық инфекция кезінде пайдасыз ғана емес, сонымен бірге антибиотиктерге төзімділіктің қалыптасуына ықпал етеді. Бұл денсаулық сақтау саласындағы ең өзекті жаһандық мәселелердің бірі. Сондықтан жұқпалы ауруларды емдеу нақты диагноз қойылғаннан кейін тек медицина қызметкерінің бақылауымен жүргізілуі тиіс.
Аурудың алдын алу неге емдеуден тиімді?
Ең заманауи дәрілік препараттардың өзі профилактиканы толық алмастыра алмайды. Аурудың алдын алған оны емдеуден әлдеқайда жеңіл. Жұқпалы аурулардың негізгі алдын алу шараларына мыналар жатады:
- жеке бас гигиенасын сақтау;
- қолды үнемі жуу;
- қауіпсіз ауыз суды және сапалы тағам өнімдерін пайдалану;
- санитариялық-гигиеналық талаптарды сақтау;
- аурудың алғашқы белгілері байқалғанда дәрігерге дер кезінде қаралу;
- медицина қызметкерлерінің ұсынымдарын орындау;
- вакцинация.
Вакцинация — денсаулықты қорғаудың сенімді жолы
Вакцинация Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы тарапынан жұқпалы аурулардың алдын алудың ең тиімді әрі экономикалық тұрғыдан тиімді әдістерінің бірі ретінде танылған. Жаппай иммундаудың арқасында табиғи шешек толық жойылды, әлемнің көптеген елдерінде полиомиелит іс жүзінде жойылды. Сондай-ақ дифтерия, көкжөтел, қызамық, сіреспе, В вирустық гепатиті және басқа да қауіпті инфекциялармен сырқаттанушылық айтарлықтай төмендеді.
Вакциналардың әсер ету қағидаты — аурудың өзін туындатпай-ақ иммунитет қалыптастыру. Вакцина енгізілгеннен кейін ағза қорғаныш антиденелері мен иммунологиялық жады жасушаларын түзеді. Кейін адам нақты қоздырғышпен кездескен кезде иммундық жүйе инфекцияны тез танып, ауыр аурудың дамуына жол бермейді немесе оның ағымын едәуір жеңілдетеді.
Қазақстандағы вакцинацияны мемлекет қалай қолдайды?
Қазақстан Республикасында профилактикалық егулер Ұлттық күнтізбеге сәйкес жүргізіледі. Мемлекет халықты қатаң сапа бақылауынан өткен және халықаралық талаптарға сәйкес келетін қауіпсіз әрі тиімді вакциналармен қамтамасыз етеді. Вакцинацияның қолжетімділігі — азаматтардың денсаулығын сақтауға конституциялық құқығын іске асырудың маңызды тетіктерінің бірі. Мемлекеттік қолдаудың арқасында профилактикалық егулер жыл сайын мыңдаған ауыр жұқпалы аурулар мен олардың асқынуларының алдын алуға мүмкіндік береді.
Әр адамның жауапкершілігі — ел денсаулығының кепілі
Қазақстан Республикасының Конституциясы әрбір азаматтың денсаулығын сақтауға және медициналық көмек алуға құқығына кепілдік береді. Бұл құқықты толық жүзеге асыру қоғамның аурулардың алдын алуға белсенді қатысуынсыз мүмкін емес. Сондықтан вакцинация, салауатты өмір салты, медициналық сауаттылық және заманауи ғылым жетістіктеріне деген сенім — ұлт денсаулығын сақтаудың маңызды құрамдас бөліктері.
Назар аударыңыз! Бұл материал тек ақпараттық сипатқа ие. Вакцинация алдында дәрігерден кеңес алу ұсынылады.