Атырау маңындағы лотос алқабы: екі қыздың ойыны табиғат ғажайыбына айналды
Атырау қаласының іргесіндегі Тасқала ауылында екі жыл бұрын ойнап жүріп лотос тұқымын шашқан екі қыз бүгінде өңір жұртшылығының назарын аударған ғажайып алқаптың иесі атанды. Айым мен Шаттық есімді қыздардың әрекетінің арқасында бұл өңірде Қызыл кітапқа енген өсімдіктің әсем алқабы пайда болды.
Қыздардың лотос тұқымын шашуы қалай басталды?
2024 жылы Айым мен Шаттық аналарының Қытай маркетплейсінен тапсырыспен алдырған лотос тұқымын үйде өсіре алмай, Кеңөзек ауылы маңындағы өзек бойына шашып тастаған. Қыздардың айтуынша, олар бастапқыда бұл дәндердің не екенін білмеген.
«Анам Қытай маркетплейсінен тапсырыс берген лотостың тұқымын үйде өсіргісі келді. Өспеген соң, Кеңөзек ауылындағы осы жаққа лақтыруды айтты. Сөйтіп біз 2024 жылы ойнап жүріп лақтырдық. 2025 жылы шамалы өсті. Ал 2026 жылы қаптап өсіп кетті!», - дейді Айым Жангелді.
Лотос алқабының қазіргі жағдайы қандай?
Биыл бұл өсімдік қаулап өсіп, бүршік атып, жергілікті тұрғындар мен қала қонақтарының сүйікті демалыс орнына айналды. Қыздардың анасы Раугүл Әзімжанованың айтуынша, Атырау халқы екі айдан бері бұл жерге күнделікті келіп, табиғаттың бұл ғажайыбын тамашалап жүр.
Мамандар лотостың экожүйеге әсерін қалай бағалайды?
Әлеуметтік желіде лотостың зияны туралы пікірталастар өршіген соң, Халел Досмұхаммедов атындағы Атырау университетінің профессоры, биолог ғалым Гүлнар Сапароваға жүгіндік. Ғалымның пікірінше, лотостың пайдасы зиянынан әлдеқайда көп.
«Бұл гүл су экожүйесінде көбейіп жатыр. Оның жапырақтары үлкен. Сол жапырақтарының сабақтары, тамырлары су астындағы балықтарға пайдалы, себебі ол мекен ортасы болып табылады. Ол әдеміліктің нышаны, оны жоюға болмайды. Бірақ табиғатта оның балансын ұстап тұруға болады. Ол үшін су экожүйесіндегі аумағын анықтап, спутник пен дрондар арқылы бақылау қажет», - дейді Гүлнар Сапарова.
Атырау облысындағы лотос алқаптары қандай?
Айым мен Шаттықтың лотосы өсіп жатқан су көзі Жайық өзенінің сағасы болып табылады. Ал Атырау облысындағы ең ауқымды лотос алқабы Құрманғазы ауданындағы Қиғаш өзенінде орналасқан, оның аумағы 5 мың гектарды құрайды. Биыл дәл осы ауданның Ресеймен шекаралас Көптоғай ауылындағы өзен бойынан да лотос гүлдері табылған.
Лотос жапырағына су жұқпайтыны белгілі, бұл құбылысты ғылымда «лотос эффектісі» деп атайды. Бұл өсімдік қазақ даласының көркіне айналып, өңірдің туристік әлеуетін арттырып келеді.