Бүгін, 4 қыркүйекте Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі базалық мөлшерлемені жылдық 16,25 пайызға дейін төмендету туралы шешім қабылдады. Бұл – ел экономикасының тұрақтануы мен инфляцияның баяулауының айқын белгісі. Дәліз +/- 1 пайыздық тармақты құрайды.
Ұлттық Банктің баспасөз қызметінің мәліметінше, бұл шешім негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер мен инфляциялық тәуекелдердің жаңартылған бағасына негізделген. Ең бастысы – жылдық инфляция қарқыны биылғы тамызда 9,8 пайызға дейін баяулады. Дезинфляциялық процесс 11 ай қатарынан жалғасып келеді.
Инфляция неге баяулады?
Азық-түлік инфляциясы 9,5 пайызға дейін төмендеді. Бұған жеміс-жидек пен көкөністің айтарлықтай арзандағаны мен импорттық тауар бағасының төмендегені әсер етті. Азық-түлікке жатпайтын инфляция қарқыны теңге бағамының нығаюы аясында 11,4 пайызға дейін баяулады. Сервистік инфляция 8,9 пайызға дейін төмендеді.
Халықтың инфляцияны күтуі де айтарлықтай төмендеді: шілдеде 12,1 пайыз болса, маусымда 13,4 пайыз еді. ҚҚС артуына, ТКШ тарифтері мен азық-түлік бағасының өсуіне байланысты алаңдаушылық сейіле бастады. Нарықтағы кәсіби қатысушылардың 2026 жылдың соңына күтулері 10 пайыз деңгейінде сақталып отыр.
Сыртқы жағдай қандай?
Сыртқы секторда жағдай әлі де тұрақсыз. Таяу Шығыста жалғасып жатқан қақтығыс энергия көздері бағасының жоғары қалыптасуына жағдай жасап, сыртқы инфляциялық қысымды күшейтіп тұр. Ресейде инфляция орнықты күйде сақталуда, ал ЕО-да инфляция энергия көздері бағасының өсуі есебінен біршама қарқын алды. АҚШ-та инфляция баяулады, алайда ол әлі де нысаналы деңгейден жоғары.
2026-2028 жылдарға болжам қандай?
Инфляцияның 2026 жылға болжамы өзгерген жоқ: ол 9-11 пайыз аралығында болады деп күтіледі. 2027 жылға жасалған болжам 6,5-8,5 пайызға дейін көтерілді (бұған дейін 5,5-7,5 пайыз болған). Бұл сыртқы инфляцияның өсуіне, реттелетін бағалар алғышартының қайта қаралуына, сондай-ақ фискалдық серпіннің ұлғаюына негізделген. 2028 жылы инфляция 5 пайыздық нысанаға жақын болып тұрақталады деп күтілуде.
2026 жылға ЖІӨ өседі деген болжам базалық сценарийде өзгермей, 4,5-5,5 пайыз деңгейінде бағаланады. 2027 жылы ЖІӨ өсуі 4,5 пайыз шегінде қалыптасады. 2028 жылы салалық және жүйелік реформалар іске асырылуына байланысты ЖІӨ өсімі 4-5 пайызға дейін қарқын алады деп күтіледі.
Келесі шешім қашан қабылданады?
Ақша-кредит саясаты 2028 жылы инфляцияны 5 пайыздық орта мерзімді нысанаға төмендетуге бағытталады. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ақша-кредит саясаты комитетінің базалық мөлшерлеме бойынша кезекті жоспарлы шешімі 2026 жылғы 23 қазанда Астана қаласының уақытымен сағат 12:00-де жарияланады.