Күз табалдырығында: Қазақстанның көкжиегінде найзағай ойнап, дала шөлінде өрт қаупі тұр
Қыркүйектің алғашқы күні, яғни ертең, Қазақстанның кең-байтақ даласында ауа райы құбылмалы болмақ. «Қазгидромет» мамандарының болжамынша, еліміздің бірқатар өңірінде жаңбыр жауып, найзағай ойнап, тіпті бұршақ түсуі мүмкін. Кей жерлерде дауыл тұрып, жер бетінде үсік жүреді деп күтілуде. Бұл — табиғаттың жазғы ыстығынан күзгі салқынға ауысар сәтіндегі әдеттегі құбылысы, алайда оған дайын болған жөн.
Қазақстанның қай өңірінде ауа райы қауіпті болады?
Еліміздің батысы мен оңтүстігінде, сондай-ақ таулы аймақтарда ауа райының құбылуы күшті болады деп күтілуде. Алматы облысының батысында, оңтүстігінде және таулы аудандарында жаңбыр, найзағай, түнде қатты жаңбыр, бұршақ пен дауыл тұрады. Солтүстік-батыстан соғатын желдің екпіні кей жерлерде секундына 23 метрге жетеді.
Іле Алатауының таулы аймақтарында, атап айтқанда Алматы қаласының Медеу және Бостандық аудандарында да дәл осындай қауіпті құбылыстар күтіледі. Алматы қаласының өзінде де кей уақыттарда жаңбыр жауып, найзағай ойнайды.
Елордада және солтүстік өңірлерде не күтіледі?
Астана қаласында таңертең және күндіз жаңбыр, найзағай, бұршақ пен дауыл болжанып отыр. Солтүстік-батыстан соғатын желдің екпіні күндіз 15-20 м/с жетеді. Түнде топырақ бетінде 1 градус үсік жүруі мүмкін. Бұл — күздің алғашқы демінің елорда тұрғындарына ескертуі іспетті.
Солтүстік Қазақстан облысында жаңбыр, найзағай, күндіз бұршақ жауады. Түнде облыстың оңтүстігінде 2 градус үсік күтіледі. Петропавл қаласында да жаңбыр, найзағай, күндіз бұршақ жауады. Ақмола облысының солтүстігінде, шығысында жауын-шашын, тіпті қар аралас жаңбыр жаууы мүмкін. Көкшетауда таңертең және күндіз жаңбыр, найзағай күтіледі.
Шығыс пен оңтүстіктегі таулы аймақтардағы жағдай қандай?
Шығыс Қазақстан облысында түнде жаңбыр, найзағай, таулы аудандарында қатты жауын-шашын жауады. Жаңбырдың соңы жылбысқы қарға ұласуы ықтимал. Жетісу облысының таулы аудандарында да қатты жаңбыр, найзағай күтіледі. Желдің екпіні түнде 23-28 м/с жетуі мүмкін. Талдықорған қаласында түнде жаңбыр, найзағай жауады.
Қандай өңірлерде өрт қаупі сақталады?
Еліміздің оңтүстігінде, батысында және орталығында төтенше өрт қаупі сақталады. Ұлытау, Қызылорда, Маңғыстау, Атырау, Ақтөбе, Түркістан, Жамбыл облыстарында, сондай-ақ Жезқазған, Қызылорда, Ақтау, Атырау, Ақтөбе, Шымкент, Түркістан, Тараз қалаларында төтенше өрт қаупі жарияланды. Бұл — даланың ыстық демі әлі басылмағанын көрсетеді.
Қызылорда облысының оңтүстігінде және Түркістан облысының батысында шаңды дауыл күтіледі. Бұл құбылыс — Сыр бойы мен Тұран ойпатының ежелден келе жатқан серігі.
Ауа райына байланысты қандай сақтық шараларын ұстану керек?
Ауа райының құбылмалы болатынын ескере отырып, азаматтарға мынадай кеңестер беріледі:
- Найзағай кезінде ашық жерде жүрмеу, биік заттардың астына тұрмау;
- Дауыл кезінде терезелерді жауып, үй ішінде болу;
- Өрт қаупі жоғары аймақтарда от жағуға, қоқыс өртеуге тыйым салынады;
- Таулы аймақтарға сапар шеккенде ауа райы болжамын мұқият қадағалау.
Табиғат — біздің ата-бабаларымыз айтқандай, «көктің көзі». Оның әрбір құбылысы — дала төсіндегі тіршіліктің ажырамас бөлігі. Ендеше, алдағы күндері ауа райының құбылмалы болатынын ескеріп, сақтық шараларын ұстану — әрбір қазақстандықтың парызы.