Қазақстанда әскери билет беру және азаматтарды әскери есепке қою тәртібі өзгерді. Қорғаныс министрі 2026 жылғы 21 қазанда қол қойған бұйрық 14 қарашадан бастап күшіне енеді, деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Құжат 30 қазанда Әділет министрлігінде тіркелген. Түзетулер әскери есепке алу, шақыру және әскери дайындыққа қатысты бірнеше мемлекеттік қызметті қамтиды. Елдің қорғаныс жүйесі тағы бір қадам алға жылжыды: қағаз бен кезекте емес, цифрлық тәртіп пен тәртіп күшін көрсетуде.
Әскери билет кімге беріледі
Жаңа ережеде бейбіт уақытта әскери билет алатын азаматтардың тізімі нақты белгіленген. Олар: әскери қызметке келетін шақырылушылар, әскери оқу орындарының курсанттары, әскери-техникалық дайындықтан өткендер, запастағы офицерлер мен сержанттарды дайындау бағдарламаларын аяқтағандар.
Ал әскери қызметтен немесе тиісті дайындықтан өтпеген қазақстандықтарға бұрынғы тәртіп сақталады: оларға әскери билет тек жаппай мобилизация, соғыс жағдайы мен соғыс кезінде беріледі. Бейбіт уақытта мәліметтері Қорғаныс министрлігінің цифрлық жүйесінде сақталады, деп жазады Zakon.kz.
Жеке деректер өзгергенде не істеу керек
Тегі, аты, әкесінің аты, туған күні немесе орны өзгерген жағдайда әскери билетке түзету енгізу тәртібі де нақтыланды. Деректер Қорғаныс министрлігінің цифрлық жүйесіне түскен кезде азаматқа хабарлама жіберіледі: ол мобильді телефонға немесе цифрлық үкімет порталындағы жеке кабинетке келеді.
Азамат жүгінгеннен кейін жергілікті әскери басқару органдары қажетті өзгерістерді бір сағат ішінде енгізуге міндетті. Жазбалар елтаңбалы мөрмен бекітіледі. Мемлекеттің бұл талабы, оның билігі мен тәртібі тұтастығын сақтаудың белгісі.
Әскери билетті қалай алуға болады
Әскери билет немесе оның көшірмесін алуға өтінім eGov.kz порталы арқылы беріледі. Дайын құжат «Үкімет азаматтарға» мемлекеттік корпорациясы арқылы, оның ішінде өтінім берген кезде таңдалған бөлімше арқылы беріледі. Қызмет көрсету мерзімі: бес жұмыс күні. Қызмет тегін.
Өтінімде қате, дәлсіздік немесе құжат жетіспесе, өтініш берушіге хабарлама жіберіледі. Кемшіліктерді жоюға үш жұмыс күні беріледі, бұл кезеңде қызмет мерзімі тоқтатылады. Қате уақытында түзетілсе, құжаттарды тапсырған күн алғашқы жүгінген күн болып есептеледі. Әйтпесе қызметтен бас тартылады. Бас тартудың тағы бір себебі: азаматтың әскери есепте тұрмауы.
Әскери билетті жоғалтқан немесе бүлдіргендер үшін жеке талап бар. Мұндай жағдайда өтінімге құжатты әдейі бүлдірғаны немесе жоғалтқаны үшін салынған әкімшілік жаза туралы қаулы қоса беріледі. Егер билет азаматтың кінәсінен тыс жағдайда жоғалса немесе зақымданса, уәкілетті мемлекеттік органның тиісті анықтамасы қажет.
Тағы қандай өзгерістер енгізілді
Түзетулер әскери есепке алуға қатысты басқа қызметтерге де қатысты, деп хабарлайды Kazinform агенттігі.
- Әскери есепке қоюға өтінім eGov.kz арқылы беріледі, нәтиже электронды түрде ресімделеді. Құжаттардан қате табылса, түзетуге екі жұмыс күні беріледі.
- Әскери қызметтен өту туралы деректерді жаңарту тәртібі нақтыланды. Қажетті деректер болмаса, жергілікті әскери басқару органдары мемлекеттік органдар мен мұрағаттарға, оның ішінде шетелдіктеріне де сауал жібере алады. Мұндай жағдайда қызмет мерзімі 90 жұмыс күніне дейін ұзартылуы мүмкін.
- Әскери-техникалық дайындыққа кезекке тұру eGov.kz арқылы жүргізіледі. Өтінімге медициналық куәландыру картасының электронды көшірмесі қоса беріледі, ол әскери қызметке жарамдылық туралы қорытынды алғаннан кейін 10 жұмыс күні қолданыста болады.
- Өтінім берген кезде жүйе жас шамасына (24 жастан асқан) және жынысқа қойылатын талаптарды тексереді. Тексерістен кейін өтініш беруші оқу өтетін ұйымды өзі таңдайды.
- Шақырудан кейінге қалдыру мен босатуға берілген өтінімдерді қарау тәртібі де нақтыланған, деп жазады Kursiv.
Шілдедегі реформаның жалғасы
Бұл өзгерістер енді ғана басталған жол емес. 2026 жылғы шілдеде Қазақстанда әскери есепке алу ережелері жаңартылған болатын. 17 жастағы жігіттерді әскери комиссариатқа бармай-ақ автоматты түрде әскери есепке қоюға кірісті. Әскери есепке алу мамандықтарын алған әйелдерге де ұқсас тәртіп белгіленді.
Сонымен қатар әскери қызметтен немесе әскери дайындықтан өтпеген азаматтарға бейбіт уақытта қағаз әскери билет беруден бас тартылды. Олардың деректері енді Қорғаныс министрлігінің цифрлық жүйесінде сақталады. Тұрғылықты жерін ауыстырғанда есепке қою және белгіленген негіздер бойынша есептен шығару да автоматтандырылған.
Жиі қойылатын сұрақтар
Әскери билет беру қызметі қанша тұрады?
Қызмет тегін көрсетіледі, мерзімі бес жұмыс күні. Өтінім eGov.kz порталы арқылы беріледі, құжат «Үкімет азаматтарға» корпорациясы арқылы беріледі.
Әскери қызметтен өтпеген адам бейбіт уақытта билет ала ма?
Жоқ. Мұндай азаматтарға әскери билет тек жаппай мобилизация, соғыс жағдайы және соғыс кезінде беріледі. Бейбіт уақытта олардың деректері Қорғаныс министрлігінің цифрлық жүйесінде сақталады.
Жаңа ережелер кашан күшіне енеді?
Бұйрық алғашқы ресми жарияланған күннен кейін он күнтізбелік күн өткен соң, яғни 2026 жылғы 14 қарашадан бастап күшіне енеді.