2026 жылдың қараша басында әлемдік нарықта мұнай бағасы құлдырағанымен, қазақстандық CPC Blend сорты әлемдік Brent эталонынан қымбат тұр: Oilprice деректері бойынша, бір баррель CPC Blend 116 доллар тұрса, Brent 109 долларға бағаланды. Бұл жағдай Қазақстанның өз көк тәжірибесінен, өз жерінен шығатын қара алтынының нарықтағы шынайы құнын көрсетеді.
Бұл нарықтық жағдайды
Дереккөз: Tengrinews.kz сарапшылармен сөйлесіп, CPC Blend неге құндылығын сақтап отырғанын және бұдан кім пайда көретінін талдап шықты.
Бір жылдағы баға тербелісі: 65 доллардан 135 долларға дейін
Өткен жыл CPC Blend үшін тарихи кезең болды. Ақпанға дейінгі қазақ мұнайы барREL 65-75 доллар аралығында саудаға түсті. Наурызда Brent-пен бірге қазақ мұнайы да күрт өсті: екі аптаның ішінде баға 70 доллардан 120-125 долларға көтерілді.
Сәуірде CPC Blend тарихи шыңына жетіп, 135 доллардан асып түсті және мамырдың соңына дейін 110-130 доллар деңгейінде тұрды. Маусымның соңына қарай баға 75-80 долларға төмендеді, ал күзде қайта көтеріліп, қыркүйек пен қазанда 130 долларға жақындады.
Қарашаның басында қазақ мұнайы қайтадан 116 долларға түсіп кетті. Алайда бұл деңгей жыл басындағы 65-75 доллардан әлдеқайда жоғары.
Брент неге арзандап, CPC Blend неге қымбат тұр?
Мұнай-газ саласының сарапшысы Мұратбек Махановның түсіндіруінше, қазіргі баға қозғаушы күші Таяу Шығыстағы бейбітшілікке деген үміт. Иран аймағындағы шиеленіс қауіпі тұрғанда сатып алушылар қосымша ақша төлеуге дайын болған, ал келіссөздер туралы хабар пайда болғанда «қорқыныш үстемеақысы» бірден жоғалады.
Қараша айының 10-ында таңертең Brent шамамен 92 долларға саудаға түсті, бұл қазан айындағы 118 долларлық шыңмен салыстырғанда айтарлықтай құлдырау. Осы уақытта ОПЕК өндірісін көбейтті, ал Халықаралық энергетикалық агентство 2026 жылы әлемдік мұнай тұтынушылығы тәулігіне 2,6 миллион баррельге қысқаратынын болжайды.
Ал CPC Blend мұндай жағдайда өз артықшылықтарын сақтап отыр. Біріншіден, қазақ мұнайы Каспий құбыр консорциумы арқылы Қара теңізге, одан әрі Жерорта теңізіне барады және Ормуз бұғазынан өтуді қажет етпейді. Таяу Шығыстан жеткізілім қиындай қалғанда мұндай бағыт сатып алушылар үшін өте тартымды.
Екіншіден, сапа мәселесі.