2026 жылдың 16 қазанында Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектенов еңбек және халықты әлеуметтік қорғау саласын цифрландыру мәселелері бойынша кеңес өткізіп, әлеуметтік төлемдерді оңтайландыру реформасының жаңа кезеңі туралы мәлімдеді, деп хабарлайды kaz.nur.kz.
Кеңесте айтылған ең қызық дерек мына: елімізде 200-ден астам азамат SMS-хабарлама алғаннан кейін өз еркімен жәрдемақы алудан бас тартқан. Бұл халықтың әлеуметтік жәрдемақыны өзінің ар-ұжданымен қабылдайтынын көрсететін белгі. Мемлекет те, азамат та бір мұратқа, атаулы көмектің шын мұқтажға жетуіне қол жұмсап отыр.
Отбасының цифрлық картасы: үлкен жүйенің үлкен дерегі
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаевтың хабарлауынша, «Отбасының цифрлық картасы» ақпараттық жүйесінде 30-дан астам мемлекеттік ақпараттық жүйеден алынған деректер біріктірілген. Жүйе 20 миллионнан астам азамат пен 6,2 миллион үй шаруашылығына қатысты мәліметті қамтиды. Бұл дала баласының әр отбасы туралы мемлекетке толық көрініс беретін, бұрынғы кеңестік тәртіппен салыстыруға келмейтін заманауи құрал.
Бұған дейін бұл тақырыпта «Отбасының цифрлық картасы: санат ай сайын қалай қайта есептеледі?» деген мақалада жан-жақты тоқталған едік.
Бектенов өңірлердегі жағдаймен де танысты. Өңір басшыларына картада анықталған мұқтаж азаматтарға проактивті қолдау көрсету жұмыстарын күшейту тапсырылған болатын. Мұның аясында мұқтаж отбасыларының жұмысқа орналасуы, білім алуы, жеңілдетілген несие рәсімдеуі мен өз кәсібін ашуына жағдай жасалмақ. Яғни мемлекет қол ұшын беріп қана қоймай, адамды өз аяғымен тұруға баулуды көздеп отыр.
Реформа кімге қатысты болады?
Әлеуметтік төлемдердің шын мәнінде мұқтаж азаматтарға жетуі үшін оларды оңтайландыру реформасы жүзеге асырылуда. Әл-ауқаты жоғары азаматтарға қатысты әкімдіктермен бірлесіп үй шаруашылықтарының деректері тексерілуде. Мұнда маңызды жайт: өзгерістер әлеуметтік жәрдемақылардың барлық 36 түрінің тек 14-іне ғана қатысты. Қалған 22 түрі бойынша қолданыстағы төлем тетіктері өзгеріссіз қалады. Көмекке шын мұқтаж азаматтар үшін мемлекеттік қолдаудың тәртібі толық көлемде сақталатыны атап өтілді.
Премьер бұл жөнінде былай деді:
«Мемлекет басшысы атап өткендей, Қазақстан бұған дейін де әлеуметтік бағдарланған мемлекет болды және солай болып қала береді. Біз әлеуметтік әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін мұқтаждық пен атаулылық қағидатына көшіруді көтейтін ауқымды реформаны жүзеге асырып жатырмыз».
«Бұл ретте өмірлік қиын жағдайға тап болған әрбір отбасы қажетті қолдауды толық көлемде ала береді. Мұқтаж азаматтарға көрсетілетін мемлекеттік қолдау шаралары толық көлемде сақталады».
Нәтиже: жарты миллионнан астам отбасының әл-ауқаты көтерілді
Еңбек министрлігінің дерегі бойынша, 2025 жылы 480 355 мұқтаж отбасының өмір сүру жағдайы жақсарып, әл-ауқаты жоғары санатқа ауыстырылған. Ал 2026 жылдың басынан бері тағы 464 158 отбасы осы санатқа өткен. Бұл нақты сандар, нақты тағдырлар. Мемлекеттің көмегі арқасында миллиондаған адамның тұрмысы жақсарды.
Бірыңғай платформа: 66 шара 13 бағытқа біріктірілді
Бір қызық дерек: бірыңғай цифрлық платформа аясында бұрын бытыраңқы болған 66 әлеуметтік көмек шарасына ревизия жүргізілген. Оның қорытындысы бойынша орталық және жергілікті деңгейлерде ішінара қайталанатын 38 шара оңтайландырылды, қалған 28 шара бүкіл ел бойынша бірыңғай тағайындау критерийлері бар 13 ірі бағытқа біріктірілді. Жүйе қолдау көрсетудің өтініш беруден бастап төлемді нақты алуға дейінгі барлық кезеңін қадағалайды. Бұл қаражатты бөлудің ашықтығын арттырып, бір төлемнің екінші рет қайталануын болдырмайды.
Калькулятор және банктерді қосу
Бектенов министрлікке екінші деңгейлі банктерді «Отбасының цифрлық картасына» қосуды жеделдету тапсырмасын берді. Сондай-ақ мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі деректерді автоматты түрде толтыру арқылы отбасылардың әл-ауқат деңгейін анықтауға болатын калькуляторды азаматтарға ыңғайлы ету міндеті қойылды. Премьер құралдардың сенімді деректерге негізделіп, азаматтардың мүддесіне бағдарланған бірыңғай цифрлық экожүйе ретінде жұмыс істеуі керектігін атап өтті.
Түйін: атаулылық пен абырой
Президенттің тапсырмасы бойынша елімізде жаппай цифрландыру жүріп жатыр. Әлеуметтік-еңбек саласында бұл ең әуелі әділеттілік мәселесі. Әл-ауқаты жоғары азаматтардың өз еркімен жәрдемақыдан бас тартуы қазақтың ары мен атаулылық қағидатының бірін-бірі толықтыратынын көрсетеді. Енді eGov Mobile қосымшасы арқылы төлемдерден онлайн бас тартуға болатын сервис дайындалуда. Мұқтажға жеткен әр тиын, шын қиналған әр отбасына жетуі керек. Ұлттың әл-ауқаты осындай нақты қадамдармен көтеріледі.