Жаңа Ата заң: Президент билігінің ұлы мәртебесі
Қазақстанның жаңа Конституциясы президент институтының ерекше мәртебесін нығайта түсті. Мемлекет басшысының өкілеттіктері мен жауапкершілігі туралы жаңа ережелер ұлттық мемлекеттіліктің дамуында тарихи кезеңді бастайды.
Мемлекет басшысының ұлы мәртебесі
Жаңа Ата заңның 42-бабы бойынша, Қазақстан Республикасының президенті мемлекеттің ең жоғары лауазымды тұлғасы ретінде анықталады. Ол мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, халықаралық аренада Қазақстанның беделін қорғайтын тұлға.
Президент халық пен мемлекеттік билік бірлігінің нышаны әрі кепілі болып табылады. Бұл ережелер ұлттық мемлекеттіліктің тұтастығын сақтауда президент институтының шешуші рөлін көрсетеді.
Сайлау жүйесіндегі жаңалықтар
Жаңа Конституция президентті сайлау тәртібін нақтылайды. Мемлекет басшысы жеті жыл мерзімге сайланады және бір адам бір реттен артық президент болып сайлана алмайды.
Кандидатқа қойылатын талаптар қатаң: тумысынан Қазақстан азаматы, қырық жасқа толған, мемлекеттік тілді жетік меңгерген, Қазақстанда соңғы он бес жыл тұрған, жоғары білімді және мемлекеттік қызметте кемінде бес жыл жұмыс істеген тұлға.
Ант беру дәстүрі
Президенттің қызметке кіру рәсімі ерекше салтанатпен өтеді. Жаңа мемлекет басшысы Құрылтай депутаттары, соттар судьялары, экс-президенттер және қоғам өкілдерінің қатысуымен ант береді.
"Қазақстан халқына адал қызмет етуге, Конституция мен заңдарды қатаң сақтауға салтанатты түрде ант етемін" деген сөздер арқылы президент өз жауапкершілігін мойындайды.
Билік пен жауапкершілік
Жаңа Ата заң президенттің ерекше мәртебесін белгілейді. Оның ар-намысы мен қадір-қасиетіне тиісуге болмайды. Мемлекет есебінен қамтамасыз етілу және күзет қызметі де қарастырылған.
Дегенмен, президент саяси партияда болуға құқылы емес және оның жақын туыстары мемлекеттік саяси лауазымдарда жұмыс істей алмайды.
Осылайша, жаңа Конституция Қазақстан президентінің институтын нығайта отырып, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға бағытталған.